Aktualności

Wizyta studyjna Parlamentarnego Zespołu ds. Energetyki dot. reformy rynku energii i energetyki niskoemisyjnej - Wielka Brytania, 24 – 27 marca 2015 roku

SPRAWOZDANIE

CEL

Celem wizyty studyjnej było zapoznanie się z brytyjskimi doświadczeniami w zakresie reformy rynku energii pod kątem rozwoju energetyki niskoemisyjnej.

UCZESTNICY

W wizycie studyjnej do Wielkiej Brytanii wzięli udział parlamentarzyści:

1. Pos. Andrzej CZERWIŃSKI (PO) – przewodniczący delegacji

2. Pos. Piotr CIEŚLIŃSKI (PO)

3. Pos. Ludwik DORN (niezrzeszony)

4. Pos. Krzysztof GADOWSKI (PO)

5. Sen. Stanisław IWAN (PO)

6. Pos. Grzegorz MATUSIAK (PiS)

7. Pos. Jacek NAJDER (niezrzeszony)

8. Pos. Tomasz NOWAK (PO)

9. Pos. Grzegorz TOBISZOWSKI (PiS)

10. Pos. Zbyszek ZABOROWSKI (SLD)

oraz eksperci:

11. Prezes Polskiego Towarzystwa Elektrociepłowni Zawodowych Marian BABIUCH – Prezes Elektrociepłowni „Zielona Góra” SA, ekspert Parlamentarnego Zespołu ds. Energetyki

12. Prof. dr hab. inż. Waldemar KAMRAT – Politechnika Gdańska, ekspert Parlamentarnego Zespołu ds. Energetyki

13. Dr inż. Andrzej NEHREBECKI – Polskie Sieci Elektroenergetyczne S.A., przewodniczący Grupy Ekspertów Parlamentarnego Zespołu ds. Energetyki

14. Dr inż. Janusz RYK – Dyrektor, Polskie Towarzystwo Elektrociepłowni Zawodowych

Organizatorem wyjazdu było Polskie Towarzystwo Elektrociepłowni Zawodowych.

 

PRZEBIEG WYJAZDU STUDYJNEGO

Dzień pierwszy 24.03.2015 r. (wtorek)

1. Omówienie problematyki i programu wizyty studyjnej oraz podstawowych zasad bezpieczeństwa.

2. Rynek energii w Wielkiej Brytanii (Pani Angela PIEARCE)

Aktualna sytuacja polityczna w Wielkiej Brytanii (wybory parlamentarne odbędą się 7 maja 2015 roku). Energetyka zmuszona jest odbudowywać zaufanie społeczne ze względu na rosnące ceny energii. Bezwzględna potrzeba współpracy z Rządem i wszystkimi partiami. Wielka Brytania wprowadziła znacznie bardziej restrykcyjne normy ograniczenia emisji CO2 niż UE (80% w 2050 vs 1990). Podstawowe założenia reformy rynku energii (rynek mocy, kontrakty różnicowe – wsparcie dla technologii niskowęglowych, wyższa cena CO2 niż w UE, standardy emisji). Niepewna przyszłość polityczna (coraz więcej małych partii zdobywa głosy). Partia Konserwatywna jest prorynkowa. Partia Pracy chce zamrozić ceny energii i silniejszego Regulatora. Społeczeństwo przeciwko energetyce wiatrowej na lądzie i za energetyką jądrową.

 

3. Energetyka jądrowa w Wielkiej Brytanii (Pan Nigel KNEE)

Najważniejsze jest bezpieczeństwo. Pierwszą elektrownię jądrową na świecie uruchomiono w Wielkiej Brytanii (1956). W 2009 roku EDF zakupiło 8 elektrowni jądrowych w UK. Wszystkie kontrowersyjne projekty infrastrukturalne jak autostrady, linie kolejowe i elektrownie jądrowe uznano za projekty narodowe i decyzje podejmowane są na szczeblu rządowym. Główne argumenty za energetyką jądrową to: bezpieczeństwo dostaw, krajowa produkcja, prawie nie ma CO2 i relatywnie niedroga energia. Wybrano 8 lokalizacji, w których inwestorzy mogą budować nowe elektrownie jądrowe. Kontrakty różnicowe zawierane są na 35 lat, a okres pracy EJ przyjęto na minimum 60 lat. 2/3 społeczeństwa popiera energetykę nuklearną.

4. OZE i mechanizmy wsparcia (Pan Guy BUCKENHAM)

Brak wolnych terenów do budowy OZE, które zazwyczaj wymagają większych powierzchni (EJ – 430 akrów, fotowoltaika – 130.000 akrów, wiatraki – 250.000 akrów; 1 akr  0,4 ha). Rozwijane są elektrownie wiatrowe na morzu (off shore). Opłata zastępcza powinna być o 10% wyższa od ceny zielonych certyfikatów. Różne przeliczniki dla różnych technologii (on shore – 0,9; off shore – 2,0; współspalanie – 0,3  0,9; fotowoltaika – 1,4  1,6). Trzeba ponosić dodatkowe koszty budowy sieci zwłaszcza dla wiatru (daleko od terenów zamieszkałych, krótki czas pracy, zmienne kierunki przepływów). UE akceptuje formułę kontraktów różnicowych.

5. Publiczne zaangażowanie i budowanie zaufania klienta (Pan Martin STEAD)

W latach 2004 – 2012 koszty energii w UK wzrosły prawie dwukrotnie. Wymaga to odbudowy zaufania i rozbudowy relacji z klientami. Przykłady działań EDF Energy to: konkurencyjna cena, stała przez co najmniej 18 miesięcy, gwarancje niskiej ceny, brak kar za odejście od dotychczasowego dostawcy, kampanie społeczne.

18.00 – 19.30 Spotkanie z władzami Towarzystwa Gospodarczego Energy UK

Dzień drugi 25.03.2015 (środa)

09.15 – 14.15 Spotkania programowe

1. Stowarzyszenie Przemysłu Nuklearnego (Pan Peter HASLAM, Nuclear Industry Association - NIA)

Zrzeszenie handlowe przemysłu związanego z cywilną energetyką jądrową. Liczy ok. 200 firm zatrudniających 59.000 pracowników. Reprezentuje całość brytyjskiego przemysłu nuklearnego wobec władz i społeczeństwa. Prezydentem jest były minister z Partii Pracy. NIA było odpowiedzialne za upowszechnianie wiadomości o wypadku w Fukushimie. Rząd jest bardzo otwarty na konsultacje z organizacjami branżowymi. Osiągnięto konsensus polityczny w sprawie energetyki jądrowej.

2. Towarzystwo Gospodarcze Energy UK (Pan Kyle MARTIN)

Energy UK grupuje wszystkich producentów i dostawców energii (dużych i małych). Rząd UK wspiera wszystkie technologie energetyki niskoemisyjnej. To był główny cel wprowadzenia Reformy Rynku Energii. Cena na CO2 będzie wyższa w Wielkiej Brytanii niż w UE. Kluczowe elementy to rynek mocy, standardy emisyjne i kontrakty różnicowe. System przesyłowy nie jest jeszcze przygotowany na tak duże rozproszenie produkcji i znaczną dynamikę zmian przepływów w sieci.

3. Ministerstwo Energii i Zmian Klimatu (Pani Vicky DAVE, Department of Energy & Climate Change – DECC)

Ograniczenie CO2 to wielkie wyzwanie dla całego kraju. Do 2050 roku Wielka Brytania chce osiągnąć „zerową” emisję. Wprowadzono preferencje dla OZE, energetyki nuklearnej i CCS. Wszystkie technologie muszą jednak konkurować cenowo. Potrzebne są inwestycje w infrastrukturę sieciową na poziomie 100 mld GBP. Kontrakty różnicowe poprzez cenę gwarantowaną zdejmują ryzyko handlowe z inwestorów. Dla OZE organizowane są aukcje, zaś dla energetyki jądrowej i CCS negocjacje. Ceny na pierwszej aukcji były niższe od zaplanowanych w budżecie cen gwarantowanych. Jeśli inwestorzy nie dopełnią warunków i nie osiągną o czasie „mile stones” to przewidziane są kary (do 200% oczekiwanych dochodów i 100% rocznej produkcji).

4. Spotkanie z Prezesem EDF Energy (Pan Vincent de RIVAZ)

Pan Vincent de RIVAZ był prekursorem rozwoju EDF w Polsce i Polska jest mu wyjątkowo bliska. Widzi wiele podobieństw pomiędzy energetyką w Polsce i Wielkiej Brytanii. Oba kraje muszą wiele zainwestować w budowę dużych mocy. Odrodzenie energetyki jądrowej w Wielkiej Brytanii nastąpiło z racji potrzeby uniezależnienia się od gazu rosyjskiego (UK jest na końcu rury), polityki klimatycznej oraz zapewnienia stabilności cen energii. Umożliwił to konsensus sił politycznych. W październiku 2014 roku Komisja Europejska dała „zielone światło” reformie rynku energii w Wielkiej Brytanii. Po Fukushimie łatwo było pozbyć się energetyki jądrowej, ale dzięki pełnej otwartości w prezentowaniu problemu, transparentności podejmowanych działań i budowaniu zaufania społecznego poparcie dla energetyki jądrowej po okresie kilkuprocentowego spadku wróciło do poprzedniego poziomu. Budowa EJ Hinkley Point (2 x 1618 MW) kosztować będzie z dodatkowymi kosztami 24 mld (18 + 6) GBP. Jako karę za opóźnienie w jej realizacji (przygotowanie 30 miesięcy + budowa 78 miesięcy) przewidziano redukcję czasu trwania kontraktu różnicowego.

5. Agencja Likwidacji Obiektów Jądrowych (Pan John MATHIESON, Nuclear Decommissioning Authority – NDA)

Agencja rządowa zarządzająca odpadami nuklearnymi. Odpowiada bezpośrednio przed ministerstwem. Roczny budżet 3,2 mld GBP. Posiada własne, odpowiednie środki transportu. Wygaszanie i rozbiórka EJ winny zostać zaplanowane na etapie budowy. Podziemne składowanie geologiczne stwarza najwięcej problemów. Proces znalezienia odpowiednich miejsc na składowanie oraz przekonanie do nich gmin zaplanowano na 15 – 20 lat. Przewiduje się znaczące środki na rekompensaty dla gmin.

15.00 – 18.00 Wizyta w Parlamencie

1. Panel dyskusyjny parlamentarzystów

Ze strony brytyjskiej udział wzięli:

Baronessa VERMA (pełne nazwisko: Pani Sandip Verma; Izba Lordów, Parlamentarny Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Energii i Zmian Klimatu, Partia Konserwatywna) – prowadząca spotkanie,

Pan Tim YEO (Izba Gmin, Przewodniczący Komisji Energii i Zmian Klimatu, Partia Konserwatywna, b. Minister Środowiska, b. Wiceprzewodniczący Partii Konserwatywnej),

Pan Ian LIDDELL-GRAINGER (Izba Gmin, Partia Konserwatywna, Komisja Ustawodawcza, wcześniej Komisja Audytu Środowiskowego).

Baronessa VERMA – Powiedziała o potrzebie dywersyfikacji źródeł energii. Energetyka jądrowa ma wiele zalet i jest wolna od CO2. Dzięki systemowym rozwiązaniom może być najbezpieczniejszym źródłem energii.

Pan Tim YEO – Omówił mix energetyczny w Wielkiej Brytanii. Energetyka jądrowa rozwija się dzięki konsensusowi partii politycznych. Niezależny Regulator jest gwarantem zrównoważonego rozwoju. Warto rozwijać partnerstwo brytyjsko – polskie.

Pan Ian LIDDELL-GRAINGER – Mówił o budowie elektrowni jądrowej Hinkley Point i potrzebie współpracy z lokalnymi samorządami. Elektrownie jądrowe to inwestycje w przyszłość, gdy nas już nie będzie produkować one będą nadal energię dla przyszłych pokoleń.

W dyskusji podjęto również problematykę cen energii w UE, gdzie ograniczenia klimatyczne powodują, że przemysł europejski staje się niekonkurencyjny w stosunku do innych krajów, a zwłaszcza USA. Rozmawiano na temat polityki klimatycznej, gdyż redukcja CO2 stanowi znaczące obciążenie dla Polski. Mówiono o polityce energetycznej oraz podobieństwach i różnicach w energetyce polskiej i brytyjskiej. Politycy i Rząd Wielkiej Brytanii uważają, że każdy kraj musi sam sobie określić mix energetyczny i nie powinno się mu tego narzucać w żaden sposób. Podjęto także problem Polonii brytyjskiej i Polaków mieszkających w Wielkiej Brytanii.

18.45 – 21.00 Spotkanie w Ambasadzie RP w Londynie

Gospodarzem spotkania był Ambasador RP w Wielkiej Brytanii Pan Witold SOBKÓW. Rozmowy w Ambasadzie RP w Londynie dotyczyły aktualnej sytuacji politycznej i gospodarczej w Wielkiej Brytanii oraz relacji dwustronnych pomiędzy naszymi krajami. Dyskutowano także o współpracy międzynarodowej i Polonii. W spotkaniu wziął również udział Drugi Sekretarz Ambasady odpowiedzialny za problematykę energii, klimatu i rolnictwa Pan Rafał SORDYL.

Dzień trzeci 26.03.2015 (czwartek)

07.30 – 10.50 Przejazd z Londynu do Sizewell.

10.50 – 15.00 Wizyta w Elektrowni Jądrowej Sizewell

1. Prezentacja EJ Sizewell (Pan Martin CUBITT)

Nadrzędny priorytet to bezpieczeństwo jądrowe. EJ Sizewell A podlega obecnie rozbiórce. Pracuje EJ Sizewell B (od 1995 roku do 2035 roku, ale planowane jest wydłużenie okresu pracy o 20 lat; 550 stałych pracowników i 250 kontraktorów zewnętrznych; PWR + 2 x 660 MW – jeden reaktor + 2 turbiny; co 18 miesięcy remont). Trwają przygotowania do budowy EJ Sizewell C.

2. Budowa EJ Sizewll C (Pan Tom McGARRY)

Sizewell C (2 x EPR, 2 x 1600 MW). Problematyka komunikacji społecznej. Lokalna społeczność (10 mil wokół EJ) – 65 % za, 20% przeciw. Permanentna praca „door to door”.

3. Zwiedzanie EJ Sizewell B

15.00 – 18.45 Powrót do Londynu

19.30 – 21.30 Spotkanie z kierownictwem EDF Energy

Dzień czwarty 27.03.2015 (piątek)

14.30 – 16.00 Przejazd na lotnisko London Heathrow

17.50 – 21.20 Lot na trasie London Heathrow - Warszawa

 

KONKLUZJE

1. Prawie dwukrotny wzrost cen energii w Wielkiej Brytanii w latach 2004 – 2012 zmusił energetykę brytyjską do odbudowywania zaufania społecznego zgodnie z Zasadami Zrównoważonego Rozwoju. Wszelkie podejmowane działania stały się transparentne.

2. Wielka Brytania przyjęła znacznie bardziej restrykcyjne normy ograniczenia emisji CO2 niż w całej UE. Wprowadzono preferencje dla OZE, energetyki jądrowej i CCS.

3. Reforma rynku energii w Wielkiej Brytanii (Electricity Market Reform) była przedmiotem dyskusji publicznej. Wypracowano szerokie porozumienie partii politycznych, środowisk opiniotwórczych i energetyki. Reforma wprowadza:

a) kontrakty różnicowe (wsparcie dla technologii niskowęglowych; ceny gwarantowane dla inwestorów; aukcje dla OZE oraz negocjacje dla energetyki jądrowej i CCS),

b) rynek mocy (opłata za gotowość produkcji; aukcje prowadzone przez OSP pod nadzorem Regulatora; także możliwość redukcji zapotrzebowania),

c) mechanizm ceny CO2 (cena wyższa niż w UE),

d) standardy emisji (zakaz przekroczeń określonych pułapów).

Reforma rynku energii uzyskała akceptację Komisji Europejskiej (październik 2014).

4. Energetyka jądrowa jest akceptowana przez społeczeństwo(65% za, 20% przeciw). Osiągnięto w tym zakresie konsensus wszystkich liczących się partii politycznych. Budowę elektrowni jądrowych uznano za program narodowy.

5. Niezbędne są kosztowne inwestycje w infrastrukturę sieciową(rzędu 100 mld GBP) ze względu na rosnące rozproszenie produkcji i dynamikę zmian przepływów.

6. W opinii zarówno polityków, jak i ekspertów brytyjskich uważa się, że każdy kraj powinien sam określić swój oczekiwany mix energetyczny, bez narzucania jego przez UE. Przykładem szansy dynamicznego rozwoju polskiej energetyki jest możliwość szerokiego wykorzystania produkcji energii elektrycznej i ciepła w skojarzeniu.

Opracował: Andrzej Nehrebecki

W ramach naszej witryny stosujemy pliki cookies w celu świadczenia Państwu usług na najwyższym poziomie, w tym w sposób dostosowany do indywidualnych potrzeb. Korzystanie z witryny bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zamieszczane w Państwa urządzeniu końcowym. Możecie Państwo dokonać w każdym czasie zmiany ustawień dotyczących cookies. Wychodzę